Boek Nederlands

Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten

Tobias Schiff (auteur), Arnon Grunberg (inleider)

Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten

Tobias Schiff (auteur), Arnon Grunberg (inleider)
Autobiografisch relaas van een Vlaamse jood die enkele Duitse concentratiekampen overleefde.
Titel
Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten
Auteur
Tobias Schiff
Inleider
Arnon Grunberg
Taal
Nederlands
Editie
Derde druk, met voorwoord
Uitgever
Berchem: EPO, 2017
215 p. : ill.
ISBN
9789462671041 (paperback)

Besprekingen

Een Antwerpenaar in de kampen van het Derde Rijk

De joodse Antwerpenaar van Poolse afkomst Tobias Schiff verbleef 33 maanden in verschillende Duitse concentratiekampen. Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten is een opmerkelijke getuigenis met een waarschuwing die we niet in de wind mogen slaan.

Op 14 januari 1995 keerde Tobias Schiff (1925-1999) voor de tweede keer terug naar Auschwitz. Ook aanwezig was Jean-Luc Dehaene, de toenmalige eerste minister van België. De premier vroeg de oud-gevangene om het Gouden Boek te tekenen. 'Ik ben terug op een plaats die ik nooit heb verlaten', schreef Schiff.

Veertien maanden had hij er samen met zijn vader Moshe opgesloten gezeten. Zijn vader werd bij een selectie op 14 januari 1944 uit zijn barak gehaald en vergast. De exacte naam en datum noemen is van cruciaal belang: het beitelt niet enkel de herinnering in, het legt ook voor altijd vast dat de miljoenen onschuldigen die werden vermoord geen nietszeggend nummer op een dodenlijst waren, geen cijfer van een statistiek, maar mensen met een toekomst, met plannen en verlangens en verwachtingen. Hartsvrienden. Oogappels. Geliefden.

In Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten getuigt Tobias Schiff aangrijpend over zijn 33 m…Lees verder

Tobias Schiff (1925-2000) overleefde diverse Duitse concentratiekampen omdat hij Duits sprak, door zijn jeugd en overlevingsdrift, zijn positieve instelling en een dosis geluk. Opgepakt toen hij zeventien was en bevrijd op zijn twintigste. Hoewel: bevrijd... Hij reisde door Belgie͏̈ om op scholen spreekbeurten te geven. Hij ontving daarvoor de prestigieuze prijs van de Vlaamse Gemeenschap. In '88 en '95 werden ten behoeve van een film reeksen gesprekken met hem gevoerd. Deze televisiefilm 'Monsieur S.' duurt slechts 26 minuten, tevoren zo bepaald. Om de gesprekken niet bij voorbaat zo in te perken dat wellicht het essentiële van 33 maanden gruwel verloren zou gaan, werden ze op de band opgenomen en later bewerkt, waardoor ze grote literaire zeggingskracht kregen. De opvallende lay-out maakt het bijna tot 'visuele poëzie': de elf hoofdstukken geven een doorgaande stroom herinneringen. De aanvullende foto's en noten maken het nog waardevoller. Kortom: beslist niet 'zomaar een oorlogsboe…Lees verder